ตำแหน่งสำคัญ (Key Position) หมายถึง ตำแหน่งงานที่มีบทบาทที่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจ องค์กรต่างๆ มักจะมีการวางแผนสืบทอดตำแหน่งเพื่อให้แน่ใจว่าจะมีกลุ่มบุคคลที่มีความพร้อมในการเข้าสู่ตำแหน่งสำคัญเมื่อจำเป็นเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องของธุรกิจ (business continuity) นอกจากนี้ การกำหนดตำแหน่งงานสำคัญช่วยให้สามารถระบุตัวบุคคลและกำหนดแนวทาง แผนการพัฒนาผู้มีความสามารถ (talent development) เพื่อเตรียมบุคคลให้พร้อมสำหรับตำแหน่งงานสำคัญอีกด้วย
ดร. กังวาน พงศาสนองกุล กรรมการผู้จัดการ People Solutions and Consulting Co.,Ltd.

ตำแหน่งสำคัญ (Key Position) หมายถึง ตำแหน่งงานที่มีบทบาทที่มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจและเป้าหมายขององค์กร บุคคลที่อยู่ในตำแหน่งสำคัญมักมีบทบาทที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ความรับผิดชอบ และอิทธิพลในระดับสูง การกำหนดตำแหน่งงานสำคัญมีความสำคัญในการบริหารอาชีพ (career management) อาทิ ในการวางแผนอาชีพ (career planning) การรู้ว่าตำแหน่งงานใดที่ถือว่ามีความสำคัญทำให้พนักงานสามารถกำหนดเป้าหมายอาชีพและพัฒนาความสามารถที่จำเป็นเพื่อให้มีคุณสมบัติสำหรับตำแหน่งดังกล่าว การวางแผนสืบทอดตำแหน่ง (succession planning) องค์กรต่างๆ มักจะมีการวางแผนสืบทอดตำแหน่งเพื่อให้แน่ใจว่าจะมีกลุ่มบุคคลที่มีความพร้อมในการเข้าสู่ตำแหน่งสำคัญเมื่อจำเป็นเพื่อให้เกิดความต่อเนื่องของธุรกิจ (business continuity) นอกจากนี้ การกำหนดตำแหน่งงานสำคัญช่วยให้สามารถระบุตัวบุคคลและกำหนดแนวทาง แผนการพัฒนาผู้มีความสามารถ (talent development) เพื่อเตรียมบุคคลให้พร้อมสำหรับตำแหน่งงานสำคัญอีกด้วย
เกณฑ์คัดเลือกตำแหน่งสำคัญ
การพิจารณาเพื่อกำหนดว่าตำแหน่งงานใดเป็นตำแหน่งงานสำคัญ ใช้เกณฑ์การพิจารณาที่แตกต่างกันตามลักษณะของธุรกิจหลัก (Core Business) ของแต่ละองค์กร ตัวอย่างเกณฑ์ที่ใช้มีดังนี้
- บทบาทความเป็นผู้นำและการจัดการ ตำแหน่งผู้บริหารและผู้นำ เช่น CEO, CFO และผู้บริหารระดับสูง มีอิทธิพลโดยตรงต่อทิศทางและความสำเร็จขององค์กร
- ตำแหน่งงานที่มีผลโดยตรงกับรายได้ ต้นทุน ความสูญเสียและคุณภาพของผลิตภัณฑ์
- ความเชี่ยวชาญและความรู้เฉพาะทาง ตำแหน่งที่ต้องใช้ทักษะเฉพาะทาง ความรู้ หรือความเชี่ยวชาญที่มีความสำคัญต่อการดำเนินงานขององค์กรหรือการแข่งขันในอุตสาหกรรม
- ตำแหน่งงานที่มีการแข่งขันในตลาดแรงงานสูง ผู้ที่มีคุณสมบัติในตลาดแรงงานมีน้อย การหาบุคลากรเข้ามาทดแทนตำแหน่งเดิมใช้เวลานาน
- ใช้ทรัพยากรในการพัฒนาสูง ตำแหน่งงานที่ใช้ระยะเวลา งบประมาณในการพัฒนาความรู้ ทักษะสูง เพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญหรือชำนาญเฉพาะด้าน
- ความสัมพันธ์กับลูกค้าหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ตำแหน่งงานที่จัดการความสัมพันธ์โดยตรงกับลูกค้าหลัก ลูกค้า หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
- ความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลง ตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนนวัตกรรม การนำความคิดริเริ่มการเปลี่ยนแปลง และการปรับตัวองค์กรให้เข้ากับสภาวะตลาด
- ความรับผิดชอบทางกฎหมายและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ ตำแหน่งงานที่มีความรับผิดชอบทางกฎหมายและการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่สำคัญ

การระบุตำแหน่งงานสำคัญวิเคราะห์โดยกำหนดเกณฑ์และน้ำหนักเกณฑ์แต่ละรายการ และให้คะแนนสำหรับแต่ละเกณฑ์เพื่อคำนวณคะแนนรวมสำหรับแต่ละตำแหน่งงานตามตัวอย่าง
ตำแหน่งงานที่ถูกระบุว่าเป็นตำแหน่งงานสำคัญจะถูกกำหนดเป็นตำแหน่งเป้าหมายสำหรับการพัฒนากลุ่มผู้มีศักยภาพ หรือผู้มีความสามารถ (talent) เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการสืบทอดตำแหน่ง ในกรณีที่มีการเกษียณอายุ หรือพนักงานปัจจุบันในตำแหน่งงานสำคัญมีการเลื่อนตำแหน่งสูงขึ้น ส่วนตำแหน่งงานอื่นที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มตำแหน่งงานสำคัญจะเข้าสู่การพัฒนาตาม Training Roadmap หรือ Development plan ขององค์กรต่อไป
Read more: จะค้นหาตำแหน่งสำคัญขององค์กรอย่างไร? (How to Find Key Positions for Talent Development?)